รุมประจานในกลุ่ม OpenChat ผิดกฎหมายอะไร? เด็ก ผู้ปกครอง และผู้ถูกประจานควรรู้
กฎหมายอาญา

รุมประจานในกลุ่ม OpenChat ผิดกฎหมายอะไร? เด็ก ผู้ปกครอง และผู้ถูกประจานควรรู้

24 พฤศจิกายน 2569
อ่าน 5 นาที
โดย แอดมิน

กลุ่ม LINE OpenChat ที่โพสต์ภาพและข้อมูลส่วนตัวของผู้อื่นแล้วรุมด่าทอ กำลังเป็นประเด็นใหญ่ เพราะสมาชิกจำนวนมากเป็นนักเรียน หลายคนอาจไม่รู้ว่าการโพสต์ ประจาน หรือแชร์ต่อ อาจเข้าข่ายความผิดทางกฎหมาย บทความนี้สรุปว่าผิดฐานอะไร เด็กต้องรับผิดไหม ผู้ปกครองรับผิดอย่างไร และผู้ถูกประจานทำอะไรได้บ้าง

ไม่เปิดเผยตัวตนในกลุ่ม ไม่ได้แปลว่าตามตัวไม่ได้

กระทรวงดิจิทัลฯ ระบุว่าแม้สมาชิก OpenChat จะสร้างโปรไฟล์ใหม่ที่ไม่เห็นตัวตนจริง แต่บัญชียังเชื่อมกับบัญชี LINE เดิม ซึ่งตำรวจสามารถตรวจสอบเพื่อหาตัวบุคคลได้

 

โพสต์ประจานผิดกฎหมายอะไรได้บ้าง

1) หมิ่นประมาท (มาตรา 326 ป.อาญา)

การใส่ความผู้อื่นต่อบุคคลที่สาม ในลักษณะที่น่าจะทำให้ผู้ถูกกล่าวถึงเสียชื่อเสียง ถูกดูหมิ่น หรือถูกเกลียดชัง มีโทษจำคุกไม่เกิน 1 ปี หรือปรับไม่เกิน 20,000 บาท หรือทั้งจำทั้งปรับ และแม้ข้อความที่โพสต์จะเป็นความจริง ก็ยังอาจเป็นความผิดได้

2) หมิ่นประมาทด้วยการโฆษณา (มาตรา 328 ป.อาญา)

หากทำผ่านสื่อใด ๆ ซึ่งรวมถึงโซเชียลมีเดีย โทษหนักขึ้นเป็นจำคุกไม่เกิน 2 ปี และปรับไม่เกิน 200,000 บาท การโพสต์ในกลุ่มที่มีสมาชิกหลายพันคนเข้าข่ายลักษณะนี้ได้ง่าย

ทั้งนี้กฎหมายมีข้อยกเว้น เช่น การแสดงความคิดเห็นหรือติชมโดยสุจริตตามวิสัยของประชาชน (มาตรา 329) และการพิสูจน์ว่าข้อความเป็นความจริงในเรื่องที่เป็นประโยชน์ต่อสาธารณะ (มาตรา 330) แต่การประจานเรื่องส่วนตัวของบุคคลทั่วไปมักไม่เข้าข้อยกเว้นเหล่านี้ ความผิดฐานหมิ่นประมาทเป็นความผิดต่อส่วนตัว ผู้เสียหายต้องเป็นผู้ริเริ่มดำเนินคดี

3) พ.ร.บ.คอมพิวเตอร์ฯ

•       มาตรา 16 หากนำภาพของผู้อื่นไปตัดต่อ ดัดแปลง หรือใช้ AI สร้างภาพ ในลักษณะที่ทำให้เสียชื่อเสียง อับอาย หรือถูกดูหมิ่น มีโทษจำคุกไม่เกิน 3 ปี หรือปรับไม่เกิน 200,000 บาท

•       มาตรา 14(1) การนำเข้าข้อมูลอันเป็นเท็จโดยทุจริตหรือหลอกลวง หลังแก้ไขเมื่อปี 2560 ได้ตัดการหมิ่นประมาทออกจากมาตรานี้ เพื่อให้คดีหมิ่นประมาทไปอยู่ภายใต้ ป.อาญา

4) ละเมิดสิทธิส่วนบุคคลและฟ้องแพ่ง

ตำรวจเตือนว่าการตั้งกลุ่มประจาน ใส่ความ หรือรุมด่าทอ อาจเข้าข่ายความผิดทางคอมพิวเตอร์ หมิ่นประมาท หรือการละเมิดสิทธิส่วนบุคคล ทั้งนี้ขึ้นอยู่กับข้อเท็จจริงของแต่ละกรณี และผู้เสียหายอาจฟ้องเรียกค่าเสียหายทางแพ่งได้ด้วย

 

ถ้าผู้กระทำเป็นเด็ก ต้องรับโทษไหม

•       เด็กอายุไม่เกิน 12 ปี ไม่ต้องรับโทษทางอาญา (มาตรา 73 ซึ่งแก้ไขปี 2565 เพิ่มจาก 10 ปีเป็น 12 ปี)

•       เด็กอายุเกิน 12 ปีถึง 15 ปี ไม่ต้องรับโทษเช่นกัน แต่ศาลอาจใช้มาตรการ เช่น ว่ากล่าวตักเตือน ปล่อยให้ผู้ปกครองดูแลภายใต้เงื่อนไขไม่เกิน 3 ปี โดยอาจให้ทำทัณฑ์บนไม่เกิน 10,000 บาทต่อครั้ง หรือส่งไปสถานศึกษาหรือสถานฝึกอบรม (มาตรา 74)

•       เด็กและเยาวชนอายุเกิน 15 ปีถึง 18 ปี ศาลอาจใช้มาตรการแทนการลงโทษหรือลดโทษได้ตามมาตรา 75 และ 76 ควรตรวจรายละเอียดกับตัวบท

นี่เป็นเรื่องความรับผิดทางอาญา ส่วนผลทางแพ่งแยกจากนี้ตามหัวข้อถัดไป

 

ผู้ปกครองต้องรับผิดไหม

ประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 429 กำหนดว่า ผู้เยาว์ยังต้องรับผิดในผลของการกระทำละเมิดของตน และผู้แทนโดยชอบธรรม เช่น บิดามารดา ต้องร่วมรับผิดด้วย เว้นแต่จะพิสูจน์ได้ว่าได้ใช้ความระมัดระวังตามสมควรแก่หน้าที่ดูแล นั่นคือความรับผิดเรื่องค่าเสียหาย ไม่ใช่การรับโทษจำคุกแทนลูก

 

ถ้าตัวเองหรือลูกถูกประจาน ทำอย่างไรดี

1.       อย่าตอบโต้ด้วยคำรุนแรง เพราะอาจทำให้สถานการณ์รุนแรงขึ้น

2.       เก็บหลักฐานก่อนบล็อกหรือออกจากกลุ่ม เช่น ภาพหน้าจอ ข้อความ ชื่อบัญชี ลิงก์กลุ่ม วันและเวลา

3.       รายงานกลุ่มหรือข้อความต่อ LINE เพื่อให้แพลตฟอร์มตรวจสอบ แต่การรายงานต่อแพลตฟอร์มเป็นคนละเรื่องกับการแจ้งความ หากพฤติกรรมอาจเป็นความผิดอาญา สามารถนำหลักฐานไปแจ้งตำรวจได้ทันที ไม่ต้องรอให้แพลตฟอร์มดำเนินการก่อน

4.       หากถูกข่มขู่หรืออยู่ในอันตราย ให้ขอความช่วยเหลือจากผู้ปกครอง ครู หรือเจ้าหน้าที่ทันที ไม่ต้องรอเก็บหลักฐานให้ครบ

5.       ไม่แชร์ภาพหรือข้อมูลของผู้ถูกประจานต่อ เพราะอาจกลายเป็นผู้กระทำผิดเสียเอง

6.       หากรู้สึกเครียดหรืออับอายมาก ปรึกษาสายด่วนสุขภาพจิต 1323

ทั้งนี้ ความรับผิดต้องพิจารณาเป็นรายกรณี การอยู่ในกลุ่มแชตเดียวกันไม่ได้แปลว่าทุกคนมีความผิด

 

สรุป

การตั้งกลุ่มหรือโพสต์ประจานผู้อื่นใน OpenChat อาจผิดฐานหมิ่นประมาท (มาตรา 326 และ 328 ป.อาญา) และหากมีการตัดต่อภาพอาจผิด พ.ร.บ.คอมพิวเตอร์ฯ มาตรา 16 แม้ใช้โปรไฟล์ใหม่ก็ยังตามตัวได้จากบัญชี LINE ส่วนเด็กอายุไม่เกิน 15 ปีไม่ต้องรับโทษอาญาแต่ศาลอาจใช้มาตรการดูแล และผู้ปกครองอาจต้องร่วมรับผิดทางแพ่งตามมาตรา 429 ป.พ.พ. หากถูกประจาน ให้เก็บหลักฐาน รายงานต่อแพลตฟอร์ม และแจ้งความได้ทันที

แท็ก:
#OpenChat#บูลลี่ออนไลน์#หมิ่นประมาท#พรบคอมพิวเตอร์

ต้องการปรึกษาทนายความ?

หากคุณมีปัญหากฎหมายที่เกี่ยวข้องกับบทความนี้ ทนายความของเราพร้อมให้คำปรึกษา

ค้นหาทนายความ

บทความที่เกี่ยวข้อง

เงินมูลนิธิใช้ผิดวัตถุประสงค์ ผิดฐานอะไร? กฎหมายที่ควรรู้กฎหมายอาญาแนะนำ
7 พ.ย. 2569
5 นาที

เงินมูลนิธิใช้ผิดวัตถุประสงค์ ผิดฐานอะไร? กฎหมายที่ควรรู้

มูลนิธิเป็นองค์กรที่ตั้งขึ้นเพื่อทำประโยชน์สาธารณะ แต่หากมีการนำเงินของมูลนิธิไปใช้ผิดวัตถุประสงค์ หรือนำไปใช้เพื่อประโยชน์ส่วนตัว กฎหมายกำหนดไว้อย่างไร ผิดฐานอะไรได้บ้าง และผู้เสียหายทำอะไรได้ บทความนี้สรุปให้เข้าใจง่าย

#มูลนิธิ#ยักยอกทรัพย์#ฉ้อโกง
แอดมิน
อ่านต่อ
บุกรุกที่ดินราชพัสดุ ผิดอย่างไร? โทษหนักแค่ไหนกฎหมายอาญาแนะนำ
6 พ.ย. 2569
5 นาที

บุกรุกที่ดินราชพัสดุ ผิดอย่างไร? โทษหนักแค่ไหน

ที่ดินราชพัสดุคือที่ดินของแผ่นดินที่หน่วยราชการใช้ประโยชน์ หลายคนอาจไม่รู้ว่าที่ดินบางแปลงที่เห็นว่าว่างเปล่า จริง ๆ แล้วเป็นที่ดินของรัฐที่ห้ามเข้าไปใช้โดยไม่ได้รับอนุญาต หากฝ่าฝืนอาจถูกดำเนินคดีอาญาได้ บทความนี้อธิบายว่า ที่ดินราชพัสดุคืออะไร บุกรุกแล้วผิดอย่างไร และมีโทษหนักแค่ไหน

#ที่ดินราชพัสดุ#บุกรุก#กฎหมายอาญา
แอดมิน
อ่านต่อ
ทะเลาะ วิวาท ทำร้ายร่างกาย ผิดแค่ไหน? เรื่องที่คนส่วนใหญ่มองข้ามกฎหมายอาญาแนะนำ
7 ก.พ. 2569
10 นาที

ทะเลาะ วิวาท ทำร้ายร่างกาย ผิดแค่ไหน? เรื่องที่คนส่วนใหญ่มองข้าม

หลายคนคิดว่า “แค่ทะเลาะกัน ต่อยกันนิดหน่อย เดี๋ยวก็จบ” แต่ในความเป็นจริง การทะเลาะหรือทำร้ายร่างกาย อาจกลายเป็นคดีอาญาได้ง่ายมาก และส่งผลตามกฎหมายมากกว่าที่คิด บทความนี้สรุปให้เข้าใจว่า การทะเลาะ วิวาท และการทำร้ายร่างกาย ผิดอย่างไร แค่ไหน และควรระวังอะไรบ้าง

#การทะเลาะวิวาท#ทำร้ายร่างกาย
แอดมิน
อ่านต่อ
ช่วยเหลือ